01 07
NİSAN KANSER HAFTASI
Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve
öldürücülüğünün yüksek olması nedeniylede bir halk sağlığı sorunudur
Ülkemizde her yıl 150 000 kişinin kansere yakalandığı tahmin edilmekte, 2020
yılında bu rakamın 300 000 kişi olacağı öngörülmektedir
Dünya nüfusunun %30 unun kanser olacağı ve bu yıl kanser olanların %40 ının tanı
konulduktan sonra 5 yıllık bir yaşam sürelerinin olacağı beklenmektedir.
Kanser birçok ülkede iskemik kalp hastalıklarından sonra ikinci sıklıkta ölüm
nedenidir
Her 4 aileden 3 ünün kanserden etkilendiği bilinmektedir
NİÇİN KANSER OLUYORUZ?
Bilinen bütün kanser olgularının ortak yanı; insan bedenini oluşturan sayısız
hücrenin her birinin çekirdeğinde değerli bir hazine gibi saklanan DNA
zincirinin kimyasal yapısının değişmesi, daha bilimsel bir değimle DNA nın
mutasyona uğraması
GENLERİMİZ NİYE BOZULUYOR?
€¢ Aile içi evlenmeler
€¢ DNA nın kimyasal yaraları (sigara- ultraviyole)
€¢ Zaman (yaş)
KANSERLEŞMEDE BİLİNEN ETKENLER
€¢ %80 Çevesel
1. Hidrokarbonlar (kömür tozları, sigara dumanı)
2. Endüstriel etkenler (asbestoz )
3. İlaçlar (hormonlar, sitotoksik, ilaçlar)
4. Diyet (şişmanlık, alkolizm )
5. Radyasyon(iyonize ışınlar, yüksek gerilim hatları, güneşin zararlı ışınları)
€¢ %20 genetik (kalıtsal)
KANSER NEDİR; Kanser, kontrolsüz hücre büyümesi ve yayılım özelliğini gösteren
hastalıklar grubudur.
KANSERİ 7 BELİRTİSİ
€¢ İyileşmeyen yaralar
€¢ Anormal kanama veya akıntı
€¢ İnatçı öksürük ya da ses kısıklığı
€¢ Hazımsızlık ya da yutma güçlüğü
€¢ Barsak ve mesane boşaltımında değişiklik
€¢ Siğil ve benlerde değişme
€¢ Uzun süren iştahsızlık kilo kaybı
KANSER NASIL TEDAVİ EDİLİR: Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hormonoterapi,
imminoterapi, başlıca tedavi yöntemleridir.
KANSERDEN KORUNMADA BESLENME ÖNERİLERİ
1) Yiyeceklerimizi hazırlarken kızartma, kavurma veya tütsüleme yerine ızgara,
Fırında pişirme veya haşlama gibi yöntemleri kullanınız
2) Günde 5 porsiyon taze sebze ve meyve tüketiniz. Antioksidant vitamin ve
minerallerin kaynağı olan ıspanak, karnabahar, lahana, brocolli, bürüksel
lahanası, havuç, domates, kırmızı-yeşilbiber ve turunçgilleri bol miktarda
tüketiniz
3) Taze sebze ve meyvelerden oluşan bir beslenme akciğer, mesane, prostat, yemek
borusu ve mide kanseri riskini azaltıyor
4) İdeal vücut ağırlığınızı koruyun
5) Et yemeklerini hazırlarken yağsız sığır, dana ve kuzu etini tercih edin,
görünür yağları temizleyin. Tavuk ve hindiyi derisiz tüketin. Balık ve kabuklu
deniz ürünlerini daha sık tüketin
6) Kuru baklagilleri ve yağlı tohumları daha sık tüketin
7) Yemeklerinizi hazırlarken sarımsak, soğan, arpacık soğan, nane, maydonoz gibi
besinleri eklemeyi ihmal etmeyin
8) Aşırı tuzdan sakının
9) Tuzlama (turşu, salamura) yerine dondurularak saklama yöntemini tercih edin
10 Sağlıklı bir yetişkin vücut ağırlığının her kilogramı için günlük ortalama 1
gr protein almalıdır. Aşırı protein alımı meme, rahim, bağırsak, pankreas ve
böbrek tümörlerinin gelişimini kolaylaştırır. Sürekli kırmızı et yiyen kişilerde
kanser olma riski ayda bir kez et yiyenlere göre iki buçuk kat fazladır
11) Gıdalar üzerinde üreyen küfler aflotoksin denilen kanser yapıcı maddeyi
meydana getirir.
12) Bazı katkı maddeleri kansere zemin hazırlar. Bu nedenle güvenilmeyen katı
yağlar, meyve suları ve çikolatalar yenmemelidir
13) Alkolin neden olduğu kanserler ağız boşluğu kanseri, larenks, özafagus ve
karaciğer kanserleridir
14) Sigara akciğer kanserlerinin ölümlerinin %83 ünden, diğer kanser ölümlerinin
%30 undan sorumludur. Sigaranın yol açtığı ölümler; trafik, terör, iş kazaları
vb tüm ölümlerin toplamından beş kat daha fazladır. Her yıl ülkemizde 100 bin
kişinin ölümüne sebep olmaktadır.
Her yıl 100 bin kişi ne anlama geliyor?
Her gün 1 uçak düşüyor ve 300 kişi ölüyor
Her yıl yüz bin nüfuslu bir şehrimize bir atom bombası atılıyor
Her gün içi dolu 6 otobüs uçuruma yuvarlanıyor kimse sağ kalmıyor
KANSER ÖNLENMESİNDE 10 TEDBİR
1. Sigara kullanmayın
2. Anne karnındaki bebeği ilaç, kimyasal maddeler, toksinler ve radyasyondan
koruyun
3. Çalışma ortamındaki zararlı maddelerden sakının
4. Gereksiz radyolojik tetkiklerden kaçının
5. Gereksiz ilaç kullanımından kaçının
6. Güneş ışığının zararlı etkilerinden korunun
7. Düzenli egzersiz yapın
8. Yüksek kalorili diyet ve katkı maddelerinden uzak durun
9. Böcek ilacı ve diğer tarım ilaçlarından uzak durun
10. Alkolden uzak durun
KANSERDE ERKEN TANI
1) Tedavi şansını artırır
2) Tedaviyi kolaylaştırır
3) Tedavi giderlerini azaltır
4) Doku ve organ kaybını önler
5) Sakatlık bırakmaz
HAYAT KURTARIR.
Sevgili dostlar kanserle ilgili araştırma yaptığımda çok fazla kaynak buldum,
yazının uzun ve sıkıcı olmaması için kısaltarak öz bilgiler vermeye çalıştım,
umarım yeterli olmuştur. Mesleğimin ilk yıllarında hastanede yapılacak bir şey
olmadığı için fakültelerden evine gönderilen ve ağrısı çok olduğu için bizim
hastaneye getirilen kanserli hasta çok nadir olurdu, çok üzülürdük. meslekte 14.
üncü yılımı çalışıyorum şimdi ise o kadar çok ki bizlerde alıştık, hatta
hastanemizde kemoterapi ünitesi var günde ortalama 4 5 hasta tedavi alıyor.
Birde yukarda da belirttiğim gibi kanserin etkilerinden böcek ilaçları,
bahçelerde otları kurutmak için kullanılan ilaçların kanserleşmede etkileri
olduğunu düşünüyorum, aklıma bahçelerde olan küçük bahçe çilekleri geldi ne
kadar güzeldiler şimdi ise yok denecek kadar az ben bu ilaçların yüzünden
olduğunu düşünüyorum bitkilere, hayvanlara zarar veren ilaçların insana zarar
vermemesi mümkün mü? Kaç yıldır kullanıyoruz ama bir şey olmadı diyen olabilir,
bu ilaçların kanserojen etkileri kısa vadede değil uzun vadede etkilerini
gösterir. Çocuklarımızda veya torunlarımızda. Belki bu ilaçları kullanmak
kolaylık ama sağlığımızı bir kere kaybettik mi bir daha geri gelmiyor, ne yazık
ki sağlığımızın değerini kaybedince anlıyoruz mesela sigarada aynı şey küçük bir
çocuğa bile sorsanız sigaranın zararlı olduğunu bilir, ama yinede sigara içmeye
devam ediliyor. Çocuklarımıza özellikle sigara konusunda örnek olalım. Hep
birlikte sağlıklı ve uzun bir yaşam dileğiyle .
UNUTMAYALIM KANSERİN ERKEN BELİRLENMESİ,
İYİLEŞMESİNİ ÇOK KOLAYLAŞTIRIR.
ETKENLERDEN KAÇININ,
ERKEN TANIYIN ..
Bu yazıyı hazırlamamda yardımcı olan Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Devlet hastanesi
patoloji uzmanı Dr. Serdar Altınay a teşekkür ederim.
Diğer kaynaklar: Sağlık bakanlığı broşürleri
ENDER PİR ELKAYA
